Özet
Bu rapor kariyerinin başlangıcında olan araştırmacıların doktora eğitimleri süresince kazanabilecekleri, çeşitli iş sahalarında istihdam edilebilirliklerini artırabilecek aktarılabilir becerileri ve yetkinlikleri belirlemeyi hedeflemiştir.
Rapor kapsamında belirlenen beceriler 9 kategoriye ayrılmış olup, alt başlıklarla birlikte toplamda 66 aktarılabilir beceri ve yetkinlik belirlenmiştir. Rapor kapsamında bu beceri ve yetkinliklerin nasıl kazanılacağı ve belgeleneceği ile ilgili tavsiyelere de yer verilmiştir.

Giriş
Aktarılabilir beceri ve yetkinlikler kariyerinin başlangıcında olan araştırmacıların doktora eğitimleri boyunca elde edebileceği becerileri içermekle birlikte bu beceriler yalnızca araştırma becerileri ile sınırlı kalmamaktadır. Etkili iletişim, proje yönetimi, liderlik gibi çeşitli becerileri de içerisinde barındırmaktadır. Kariyerinin başlangıcında olan araştırmacılar araştırma becerileri ile birlikte aktarılabilir becerileri bir arada kullandıklarında istihdam edilebilirliklerini artırabilir, farklı kariyer yollarına kolaylıkla geçebilir ve seçeneklerini genişleterek akademi, devlet, özel sektör gibi birçok alanda yer alabilirler. Bu sebeple aktarılabilir beceri ve yetkinlikleri belirlemek ve kariyerinin başlangıcında olan araştırmacıları bu becerileri kazanmaları noktasında desteklemek önemli olmaktadır.
Aktarılabilir beceri ve yetkinlikler nasıl kazanılabilir?
Aktarılabilir beceri ve yetkinlikler formal eğitim kursları ile kazanılabilir ancak bu beceri ve yetkinlikleri kazanmak sadece kurslar ile sınırlı değildir. Çoğu aktarılabilir beceri ve yetkinlikler “yaparak öğrenme” fırsatı sunan stajlar ve müfredat dışı etkinlikler gibi deneyim temelli çalışmalar ile kazanılabilir. Örneğin öğretme ve mentorluk becerileri atölyeler yürüterek, ders vererek, öğrencilere danışmanlık yaparak elde edilebilir.
Sosyal etkileşimler, hobiler ve gönüllü çalışmalar aktarılabilir beceri ve yetkinliklerin gelişimine katkı sağlama potansiyeli bulunan alanlardır. Grup ile yapılan spor etkinliklerinin takım çalışması becerilerine yardımcı olması buna örnek olarak verilebilir. Dolayısıyla aktarılabilir beceri ve yetkinlikleri birçok alanda elde etme fırsatı bulunmaktadır. Bu sebeple sürekli öğrenme ve gelişmeye açık olmak bu beceri ve yetkinliklerin kazanılmasına yardımcı olabilir.
Aktarılabilir beceri ve yetkinlikleri nasıl belgelenebilir?
İlgili beceri ve yetkinlikleri belgelemenin en yaygın yolu aktarılabilir beceri ve yetkinlikler için bir portfolyo derlemektir. Portfolyo içerisinde diplomalar, sertifikalar, çeşitli çıktı örnekleri, ilgili becerilere yönelik hazırlanan sunumlar ve materyaller bulunabilir. Portfolyoya eklenmek istenen içerikler aşağıdaki maddeler düşünülerek düzenlenebilir;
- Aktarılabilir beceri ve yetkinliklerin kazanıldığı durumları belirtme
- Yerine getirilen görevleri açıklama
- Görevleri yerine getirirken yapılan eylemleri açıklama
- Elde edilen sonuçları gösterme
Aktarılabilir beceri ve yetkinliklere sahip olmak kadar bu becerileri belgeleyebilmek ve karşı tarafa bu beceri ve yetkinliklere sahip olduğunu gösterebilmek de bir o kadar önemlidir. Bu sebeple yukarıdaki maddeleri dikkate alarak hazırlanan portfolyolara sahip olmak kariyerini başlangıcında olan araştırmacıların istihdam edilebilirliğini artırmak için önemli olmaktadır.
Aktarılabilir Beceri ve Yetkinlikler
1. Kariyer Gelişimi
- Kariyer planlama ve değerlendirme
- CV yazımı
- Mülakat teknikleri
- İş başvurusu
- İş arama
- Becerileri belgelendirme ve doğrulama
- Eksik becerileri belirleme ve geliştirme
2. Bilişsel
- Soyutlama ve yaratıcılık
- Analiz ve sentez
- Eleştirel düşünme
- Organizasyon ve optimizasyon
- Problem çözme
3. İletişim
- Akademik yazma
- Resmi yazışmalar
- Sözlü sunum
- Teknik olmayan kitlelere yönelik bilim
- Politika oluşturmak için bilim
- Sosyal medya ve web semineri kullanımı
4. Dijital
- Bilgi erişimi
- Bilgi sunumu ve görselleştirme
- Bilgi işleme ve paylaşımı
- Programlama
- Yazılım kullanımı ve geliştirilmesi
5. Girişkenlik
- Ticarileştirme
- Girişimcilik
- Yenilikçilik
- Fikri mülkiyet hakları
- Sektör içi ve sektörler arası bilgi aktarımı
- Hukuki ve ticari standardizasyon
- Patent alımı
6. Kişilerarası
- Çatışma yönetimi
- Disiplin ve azim
- Çeşitlilik farkındalığı
- Bağımsızlık ve sorumluluk
- Liderlik
- Müzakere
- Network oluşturma
- Retorik ve argümantasyon
- Strese dayanıklılık
- Sorumluluk almak
- Takım Çalışması
7. Hareketlilik (Sektörler Arası ve Uluslararası Hareketlilik)
- Kültürlerarası farkındalık
- Kültürlerarası iletişim
- Sektörler arası deneyim
- Sektörler arası farkındalık
- Yabancı dil becerileri
8. Araştırma
- Yurttaşlık bilimi
- Veri analizi
- Disiplin bilgisi ve terminoloji
- Etik ve dürüstlük
- Hibe başvuru yazımı
- Disiplinlerarasılık
- Literatür kullanımı ve yönetimi
- Açık erişim yayıncılık
- Açık veri yönetimi
- Açıköğretim
- Açık değerlendirme
- Açık lisanslama
- Açık metodoloji
- Açık kaynak
- Proje yönetimi
- Zaman yönetimi
9. Öğretim ve Denetim
- Kurs geliştirme ve değerlendirme
- Sınav hazırlama ve değerlendirme
- Öğrencilere danışmanlık ve gözetmenlik
- Öğretme ve öğrenme teorileri ve yöntemleri
